Koffiemoment

Koffiemoment

Met ingang van 9 september bent u iedere woensdagochtend van 10.00 uur tot 11.00 uur van harte welkom om bij ons om een kopje koffie of thee te komen drinken. lees meer:

Vervolg actie voedselbank

Vervolg actie voedselbank

Gezamenlijke kerken gem. Epe bieden hulp aan de Voedselbank Epe Vaassen HeerdeAan het begin van de corona crisis zijn we begonnen met een actie om de Voedselbank te steunen.Hier weer een update van de lees meer:

Beiroet ligt in puin

Beiroet ligt in puin

Laten wij de mensen in Beiroet de helpende hand toesteken.Op 4 augustus heeft een verwoestende explosie in de haven van Beiroet een groot deel van de stad weggevaagd. De ramp heeft meer dan honderd mensen lees meer:

  • Koffiemoment

    Koffiemoment

    Met ingang van 9 september bent u iedere woensdagochtend van 10.00 uur tot 11.00 uur van...

  • Vervolg actie voedselbank

    Vervolg actie voedselbank

    Gezamenlijke kerken gem. Epe bieden hulp aan de Voedselbank Epe Vaassen HeerdeAan het begin van de...

  • Beiroet ligt in puin

    Beiroet ligt in puin

    Laten wij de mensen in Beiroet de helpende hand toesteken.Op 4 augustus heeft een verwoestende...

Racisme…
Bij Numeri 12: 1-16 (NBV)

De laatste tijd is er veel te doen over racisme en discriminatie. Wereldwijd, en zeker ook in ons eigen land. Dat racisme veroordeeld wordt, en dat mensen om geen enkele reden gediscrimineerd mogen worden, is hier niet alleen wettelijk vastgelegd, maar is ook (en komt voort uit!) een voluit christelijk grondbeginsel: dat alle mensen gelijkwaardig zijn.
Desalniettemin vormen racisme en andere vormen van discriminatie helaas een hardnekkig en pijnlijk fenomeen. Soms in de vorm van ronduit doelbewuste discriminatie, maar veel vaker heeft het denk ik vooral te maken met onbewuste vooroordelen, ideeën en voorkeuren van mensen. Vermoedelijk is dat iets waar ieder mens nu eenmaal wel aanleg voor heeft. Daarom is bewustwording van racisme en discriminatie belangrijk. Belangrijkste daarbij is de bereidheid om de ervaringen van mensen te willen horen, waar het kan met elkaar in gesprek te gaan. Niet op een beschuldigende of defensieve manier, maar met een zo open en eerlijk mogelijke houding.

Aandacht
Daarnaast kan het misschien wat helpen als zo’n onderwerp af en toe de aandacht krijgt. Zoals bijvoorbeeld met dit stuk in het Klankbord. In een kerkblad zoeken we dan ook nog naar een andere invalshoek: of misschien de Bijbel er ook iets over te zeggen heeft wat ons inzicht geeft.
Dat geldt absoluut voor de gelijkwaardigheid van mensen. Maar als het puur gaat om racisme is dat lastiger. Toch ontdekte ik een paar jaar geleden in de Bijbel een verrassend verhaal over Mozes dat in het licht van racisme toch wel opmerkelijk is:

De vrouw van Mozes
In Numeri 12 laat Mirjam zich tegenover Aäron negatief uit over hun beider broer Mozes. Ze heeft aanmerkingen op hem vanwege de vrouw met wie hij is getrouwd en vanwege de voorname rol van Mozes als profeet en leider. Wat is het geval met Mozes’ vrouw: zij is een Nubische (NBV) danwel Cusjitische (HSV) of Ethiopische (NBG en BGT). Met die verschillende namen wordt één en hetzelfde gebied bedoeld, dat ligt ten zuiden van Egypte, waarschijnlijk wat nu Noord-Soedan is, of nog zuidelijker: Ethiopië. Maar in elk geval duidelijk Afrikaans. Die Nubische vrouw, dat was dus een zwarte vrouw! Zou dát het zijn waarom Mirjam zich daar zo laatdunkend over uitlaat? Het lijkt erop dat iemands huidskleur ook toen al een factor kon zijn…
Vervolgens worden Mirjam en Aäron door de Heer ‘op het matje geroepen’. Dat Mirjam op zo’n manier Mozes in een kwaad daglicht zet, daarvan is de Heer niet gediend. De Heer is boos en neemt het voor Mozes op. Maar het is daarbij opvallend dat de Heer dan alleen ingaat op Mozes’ buitengewone rol als leider en profeet – die dan ook gegrond is in een buitengewone vertrouwelijkheid met de Heer. Maar níets wordt door de Heer gezegd met betrekking tot het praten (en hun houding tegen-) over de Nubische vrouw. Helemaal niets! Dat die vrouw met een andere huidskleur als minderwaardig wordt bekeken, als te ‘anders’, als niet behorend tot ‘wij’ maar tot ‘zij’ – is dat dan iets waar de Heer helemaal aan voorbij gaat?

Bewustwording
Het verhaal is echter nog niet klaar. Mirjam heeft volgens de Heer straf verdiend - en wat is de straf? Ze wordt getroffen door een ziekte aan haar… huid! Ze komt opeens onder de huidvraat te zitten, een afschrikwekkende, beschadigende witte huiduitslag. Een vorm van melaatsheid, een besmettelijke, onreine ziekte. Daarom moesten melaatse mensen apart van de rest. Ook Mirjam moet zeven dagen buiten de gemeenschap verblijven. Opeens weet Mirjam dus zélf wat het is om op je huid aangekeken te worden! Of beter gezegd: op neergekeken. Hoe het voelt om ‘anders’ te zijn en er niet bij te mogen horen. Je zou kunnen zeggen: kennelijk moet Mirjam leren zich te verplaatsen in de positie van degene die er voor haar niet bij hoorde. Een vorm van bewustwording!

Nodig
Is dat niet wat we in ons land eigenlijk ook zo hard nodig hebben: Het vermogen om ons in de ander te verplaatsen? Alleen zó kunnen we voorbij wij-zij denken komen en over vooroordelen heen komen. Of het nu gaat om huidskleur, leeftijd, godsdienst, geslacht, seksuele geaardheid, etc. Wat dan ook. Omdat ieder mens er werkelijk bij mag horen.
De kerk als gemeenschap van Christus, levend van Gods liefde, zou daar eigenlijk hét toonbeeld van moeten zijn. Een voorloper, een boegbeeld. Helaas heeft de kerk zich dat bepaald niet altijd betoond, zowel vroeger als soms nog. Laten we bidden én ons ervoor inspannen dat onze Grote Kerkgemeente wordt ervaren als plek en gemeenschap waar iedereen er even gelijkwaardig toe doet!

                                                                                                                                                  Ds. Jelbert Versteeg

 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

Meerdere soorten mussen. En troost.

Nieuwe diersoort?
Ik had er al een paar keer één waargenomen, in onze eigen achtertuin. Op de foto vastleggen was echter nog niet gelukt. Tot ik opnieuw zo’n bijzondere mus bezig zag op het terras en snel ons fototoestel erbij pakte. En inderdaad, dit moet toch wel een tot nu toe onontdekte mussensoort zijn? Een mus namelijk met een grote snor!

Misschien moeten we hem de ‘Besnorde Huismus’ noemen? In het Latijn dan misschien zoiets als ‘Passer Domesticus Barbatus Labri Superioris’ (zoiets als ‘Huismus met bebaarde bovenlip’…). Of voelt u meer voor de Ted-de-Braak-mus, de Johan-Derksen-mus of wellicht de Tinus-ten-Hooven-mus?
Ik vind het in elk geval een grappig beeld, een mus met een snor. Maar natuurlijk, in werkelijkheid gaat het om een huismusvrouwtje dat haren verzamelt: haren van onze flink verharende hond. Dankbaar nestmateriaal kennelijk voor mussen.

Moeilijke mussen
Zo hebben we het in één stukje over zowel mussen als haren. Was er ook niet een Bijbeltekst daarmee? Om precies te zijn Matteüs 10,29-31, waar Jezus zegt: “Wat kosten twee mussen? Zo goed als niets. Maar er valt er niet één dood neer als jullie Vader het niet wil. Bij jullie zijn zelfs alle haren op je hoofd geteld. Wees dus niet bang, jullie zijn meer waard dan een hele zwerm mussen.”
Een tekst waar het woord grappig helemaal niet meer bij past. We zitten juist met hele moeilijke mussen opeens, want wat moeten we daarmee: dat niet één mus dood neervalt als God het niet wil? Dat alle keren dat wél een mus dood neervalt, dat God dat wilde? En meteen erachter aan denk je: hoe zit dat dan met mensen, die Jezus hier immers juist ook noemt? Als zij dood neervallen, wil God dat dan ook? Alle begrip voor wie daar niet veel of niets mee kan.

Vallende mussen
Ergens las, zag of hoorde ik (ik weet alleen niet meer waar…) iemand die daar toch wat ander licht op liet schijnen. De vertaling zoals hierboven, vult namelijk nogal sterk in. Dichter bij de letterlijke tekst klinkt het eerder zo: “Worden twee mussen niet voor een stuiver verkocht? En niet één van hen valt op de aarde zonder uw Vader.” Dat geeft toch wel een ander perspectief.
Om te beginnen hoeft het dus niet per se te gaan om een mus die dood neervalt. Dat staat er niet bij. Misschien gaat het wel om een mus die plots uit de lucht neerstrijkt – bijvoorbeeld in je achtertuin, om nestmateriaal te zoeken, zoals mussen dat nu eenmaal doen. Dan wordt het opeens een mooi beeld, dat ook zoiets kleins en alledaags niet ‘zonder uw Vader’ gebeurt. Wat mij iets heel anders lijkt dan ‘als jullie Vader het niet wil’. Voor mij komt dat beeld wat Jezus gebruikt er dan heel anders uit te zien. Als twee musjes achteloos voor een stuiver verkocht worden (als de goedkoopste eetbare vogeltjes destijds…) , worden ze schijnbaar van weinig waarde geacht. Jezus ziet wél de waarde in zoiets kleins en alledaags als musjes. Ze zijn waardevol omdat ook in hen als schepseltjes, in hun verschijning, in hun gedrag, hun plek in de natuur – ook daarin de Vader aanwezig is. Zoals de hele schepping ‘niet zonder de Vader’ is, nooit ‘buiten God’ kan zijn. Dan is ook het kleine en onbelangrijke in de schepping van grote waarde!

Dode mussen
Maar ik moet oppassen dat ik dit ondertussen niet wat al te rooskleurig inkleur en u blij maak met een dode mus. Want de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het gedeelte voorafgaand aan het beeld van de mussen en de haren wel degelijk gaat over sterven. Jezus waarschuwt daar dat zijn leerlingen later vervolgd zullen worden. Hij drukt ze op het hart dat ze zich dan niet door angst moeten laten leiden en niet bang hoeven te zijn voor de dood. Als een enkel musje al van waarde is en nooit ‘zonder uw Vader’ zal zijn, hoeveel te meer ben je dan waardevol als mens – je gaat vele musjes te boven.
Als Jezus dan alsnog vooral de dood van een mus bedoelde, dan kan die dode mus ons misschien tóch blij maken? Want wat Jezus daarmee voor mijn gevoel wil overbrengen, is de kunst om te leven vanuit een vertrouwen dat je echt nooit ‘zonder uw Vader’ zult zijn. Maar dat dan niet oppervlakkig verstaan, maar werkelijk als elementair vertrouwen op een God waar heel de schepping van doordrongen is, een God die mét ons is, met ons als schepsel, te allen tijde, ín ons hele lijfelijke, sterfelijke bestaan. God die ons bezielt, tot aan elke afzonderlijke haar op ons hoofd toe – zoals ik dat dan versta: ‘bij jullie zijn zelfs alle haren op je hoofd geteld.’ We zijn niet zonder God, wat je ook kan overkomen. Ook in de dood niet - want het lichaam kan wel gedood worden, maar niet de ziel. Zelfs een musje dat dood neervalt, valt dan in Gods hand. ‘Wees dus niet bang, jullie zijn meer waard dan een hele zwerm mussen.

Levende mussen
Misschien dat dan de alledaagse aanblik van een eenvoudige huismus voor ons een beeld van troost en vertrouwen kan worden? Zeker ook tegenover alle verdriet en sterfgevallen in de tijden die we nu mee maken. Elke levende mus die je ziet: een herinnering dat je nooit ‘zonder uw Vader’ bent. ‘Wees dus niet bang.’ 

 

                                                                                                                                                    Ds. Jelbert Versteeg

Eerdere meditaties uit Klankbord

Mei 2020‘EEN TEKST BIJ HEMELVAART’

Uit uw hemel zonder grenzen
komt Gij tastend aan het licht
met een naam en een gezicht
even weerloos als wij mensen.


April 2020Quarantaine en Pasen
Wat een ongekende, vreemde tijd maken we mee: Corona heeft zo ongeveer de hele maatschappij lam gelegd.
Opeens leven we allemaal min of meer in quarantaine.
Noodgedwongen, omdat velen ziek worden en van artsen en verpleging het uiterste wordt gevraagd.
Een situatie die tot voor kort onvoorstelbaar zou zijn geweest. Een angstige en onzekere gewaarwording…


Maart 2020Jezus is geen rups bij Marcus 8:27-38 (NBV)
Half februari zagen wij tijdens een wandeling over de hei meerdere keren een flinke rups kruipen: zwart, roodachtig behaard, en wel een centimeter of zeven lang. Bijzonder! Maar wat was dat nu voor iets?


Februari 2020Eén van U is de messias!

In een abdij die moeilijke tijden doormaakte, woonden nog slechts vijf monniken, allen boven de 70; de zaak stond op uitsterven. In zijn nood besloot de abt raad in te winnen van een naburige rabbi. Wellicht kon hij hem adviseren zodat de abdij gered kon worden. De rabbi verwelkomde de abt hartelijk, maar toen deze hem het doel van zijn bezoek had uitgelegd zei hij:
“Ik weet hoe dat is. De Geest is uit de mensen verdwenen. Hier in de stad is het hetzelfde liedje. Er komt haast geen mens meer naar de synagoge.”


Januari 2020 Mensen op weg

We zijn als mensen bestemd om op weg te zijn.
Tweehonderdduizend jaar geleden trok de Homo Sapiens weg vanuit zijn oorsprong in Oost-Afrika, om nieuwe gebieden te gaan bewonen. Zo heeft de mens zich van daaruit verspreid over de aarde.
Ooit trok Abram weg uit zijn land, weg van zijn familie en naaste verwanten, naar een land dat hem gewezen zou worden.